Gaia Fossielen & Mineralen

Over een lengte van circa 6 meter organiseert Gaia Fossielen & Mineralen elke editie een bijzondere tentoonstelling. De bijzondere vondsten bevinden zich in vitrines met de bijbehorende uitleg. Aankomende editie op 9 & 10 maart heeft als thema:

Echinodermata oftewel Stekelhuidigen

Eenieder kent ongetwijfeld zee-egels zoals de mooie diadeem-egels met hun fraaie pruik van stekels, van een vakantie aan de Middellandse Zee of de aangespoelde Zeeklitten die soms in de winter massaal aanspoelen op de Nederlandse Noordzeestranden. Maar dit zijn niet de enige vertegenwoordigers uit het Phyllum der Echinodermata. Ook b.v. de Zeesterren, Slangensterren en Zeelelies (geen plantje dus maar een zeedier) horen erbij.

Het Phyllum der Echinodermata is niet alleen een zeer gevarieerde groep, maar heeft zijn wortels in een ver verleden. De eerste vertegenwoordigers van deze in zee levende dieren zijn reeds in het Cambrium ( ) verschenen. Sinds het Cambrium is er een groot scala aan groepen verschenen en ook weer uitgestorven. Uit de voornaamste groepen zijn in deze tentoonstelling fossielen ten toon gesteld. Uiteraard wordt ook aan de anatomie aandacht besteed.

Op een enkele uitzondering na voldoen de Echinodermata aan de volgende algemene kenmerken:

  • Een met een meso-skelet van calcietplaatjes versterkt lichaam. De tussen een dunne opperhuid(=epidermus) en een binnenhuid(=peritoneum) gelegen plaatjes omhullen meestal het dier volledig, maar kan ook gereduceerd  zijn tot her en der verspreide liggende losse plaatjes in de huid.
  • Bij de meeste echinodermata is niet duidelijk een kop-of-kont te onderscheiden, de meeste soorten hebben een bolrond dan wel afgeplat rond lichaam, al dan niet uitgerust met armen of tentakels.
  • Ogen ontbreken bij alle klassen
  • Het lichaam is volgens een 5-voudige symmetrie verdeeld. Dit is het beste te zien bij de zee- en slangensterren, deze hebben altijd 5 armen of een veelvoud van 5. Ook bij de zee-egels is de 5-voudige symmetrie meestal goed te zien als een “bloemblad” boven op het lichaam.
  • Alle echinodermata zijn naast een bloedsomloop uitgerust met een “wateromloop”

Let op dat het hebben van stekels niet bij de algemene kenmerken hoort. Niet zo verwonderlijk als je bedenkt dat alleen de zee-egels echt met stekels zijn uitgerust. De naam Stekelhuidige is dus eigenlijk een beetje misleidend.